که پرکین کنی دل ز افراسیاب دمی آتش اندر نیاری به آب
ز خویشی مادر بدو نگروی نپیچی و گفت کسی نشمری
به گنج و فزونی نگیری فریب همان گر فراز آیدت گر نشیب
به تاج و به تخت و نگین و کلاه به گفتار با او نگردی ز راه
بگویم که بنیاد سوگند چیست خرد را و جان تو را پند چیست
بگویی به دادار خورشید و ماه به تیغ و به مهر و به تخت و کلاه
به فرّ و به نیکاختری ایزدی که هرگز نپیچی به سوی بدی
میانجی نخواهی جز از تیغ و گرز منش برز داری و بالای برز
چو بشنید زو شهریار جوان سوی آتش آورد روی و روان
به دادار دارنده سوگند خورد به روز سپید و شب لاژورد
(همان، ج۴، ۱۳-۱۴)
گویی کیکاووس مستجابالدعوه است چون شاهی نیرومند و فرمند چون کیخسرو نیز برای پیروزی از تورانیان از او التماس دعا دارد و پس از فرار مجدد افراسیاب گیو را برای طلب دعا نزد کاووس به قاصدی میفرستد.
چو بر پیش یزدان گشایی دو لب نیایش کن از بهر من روز و شب
کشیدیم لشکر به ماچین و چین و زآن روی رانم به مکران زمین
و زآن پس بر آب زره بگذرم اگر پای یزدان بود یاورم
در گرماگرم نبرد با توران برای کین کشیدن از افراسیاب، کیخسرو پیوسته به کاووس نامه مینویسد و گزارش فراز و نشیبهای جنگ را بدو میرساند و کاووس در پیشگاه خداوند بر خاک میافتد. گاه خدا را به خاطر پیروزیهایی که بخشیده سپاس میگوید و گاه برای پیروزی سپاه ایران دعا میکند.
۱۷۷۱ فرود آمد از تخت کاوس شاه ز سر برگرفت آن کیانی کلاه
بیامد بغلتید بر تیره خاک نیایشکنان پیش یزدان پاک
وز آن جایگه شد به جای نشست بگرد دژ آیین شادی ببست
(همان، ۳۳۹)
در واپسین روزهای نبرد کیخسرو با افراسیاب، کیخسرو که از به چنگ آوردن افراسیاب نومید و نگران شده است به نزد کاووس در پارس رفته و از او یاری میطلبد و به پیشنهاد کاووس هردو سوار بر اسب به زیارت آذرگشنسب رفته به زاری و نیاز میپردازند.
۲۱۸۷ چنین گفت خسرو به کاووس شاه جز از کردگار از که جوییم راه
بیابان و یکساله دریا و کوه برفتیم با داغ دل یک گروه
به هامون و کوه و به دریای آب نشانی ندیدیم ز افراسیاب
گرو یک زمان اندر آید به گنگ سپاه آرد از هر سویی بیدرنگ
همه رنج و سختی بپیش اندرست اگر چندمان دادگر یاورست
نیا چون شنید از نبیره سخن یکی پند پیرانه افگند بن
بدو گفت ما همچنین بردو اسب بتازیم تا خان آذرگشسب
سر و تن بشوییم با پا و دست چنان چون بود مرد یزدانپرست
ابا باژ با کردگار جهان بدو برکنیم آفرین نهان
بباشیم بر پیش آتش به پای مگر پاک یزدان بود رهنمای
به جایی که او دارد آرامگاه نماید نماینده داد راه
برین باژ گشتند هر دو یکی نگردید یک تن ز راه اندکی
نشستند با باژ هر دو بر اسب دوان تا سوی خان آذرگشسب
پراز بیم دل یک به یک پرامید برفتند با جامههای سپید
چو آتش بدیدند گریان شدند چو بر آتش تیز بریان شدند
بدان جایگه زار و گریان دو شاه ببودند با درد و فریاد خواه
جهانآفرین را همی خواندند بدان موبدان گوهر افشاندند
چو خسرو به آب مژه رخ بشست برافشاند دینار بر زند و است
…………………………………………….. ……………………………………
به یک ماه در آذرابادگان ببودند شاهان و آزادگان
(همان، ج ۵، ۳۶۴-۳۶۵)
و سرانجام پس از یک ماه تضرع به درگاه ایزد، دعاهایشان مستجاب گشته و پهلوانی روحانی به نام هوم خبر یافتن افراسیاب را به گودرز میرساند و گودرز به آذرگشنسب رفته و کاووس و نبیره با شنیدن این خبر به اعتکاف خود پایان داده؛ به جستوجوی افراسیاب میروند.
۲۲۷۹ چو گودرز بشنید این داستان به یاد آمدش گفته راستان
از آنجا بشد سوی آتشکده چنانچون بود مردم دلشده
شکل(۴-۸) مقایسه میانگین فسفر و تأثیرآن بروزن تر برگ
نتایج مقایسه میانگین بر اساس آزمون چند دامنه ای دانکن در جدول (۴-۲) حاکی از آن است که از لحاظ آماری در سطح احتمال ۵ درصد تفاوت معنی داری بین سه سطح تیمار کود فسفر وجود دارد.
۴-۱-۳-۳- اثر متقابل نیتروژن و فسفر بر وزن تر برگ
نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفت وزن تر برگ ( جدول ۴-۱) نشان دهندۀ آن است که این صفت تحت تأثیر اثر متقابل نیتروژن و فسفر قرار نگرفته و معنی دار نشده است.
تیمار N1P1 دارای بیشترین میانگین به مقدار۰۲/۴۹ است( شکل ۴-۹) که در گروه a قرار گرفت. در واقع در تیمار ۲ لیتر در هکتار سوپرنیتروپلاس، ۱۰۰ گرم در هکتار بارور-۲ و۱۲۵ کیلوگرم در هکتار فسفات آمونیوم بیشترین میانگین و در تیمار N3P3، کود شیمیایی اوره به مقدار ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار و کود شیمیایی فسفات آمونیوم به مقدار ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار کمترین میانگین به میزان ۳۸/۲۷ حاصل شده است که در گروه i قرار گرفته است.
شکل(۴-۹) مقایسه میانگین نیتروژن و فسفر و اثر متقابل آن بر وزن تر برگ
۴-۱-۴- وزن خشک برگ
۴-۱-۴-۱-تأثیر نیتروژن بر وزن خشک برگ
نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفت وزن خشک برگ (جدول ۴-۱) نشان می دهد که عامل نیتروژن (N) با میانگین ۸۴/۴۳ در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار شده است. از میان سه تیمار اعمالی نیتروژن ، سطح اول N1 یعنی کود زیستی سوپر نیترو پلاس به میزان ۲ لیتر در هکتار با میانگین ۶۰/۱۰ دارای بیشترین میانگین است که در گروه a قرار گرفت.
کمترین میانگین نیز به میزان ۸۲/۶ به تیمار N3 یعنی کود شیمیایی اوره به مقدار ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار اختصاص دارد که در گروه c قرار گرفته است. (شکل ۴-۱۰)
شکل(۴-۱۰) مقایسه میانگین نیتروژن و تأثیرآن بر وزن خشک برگ
بررسی مقایسه میانگین صفت وزن خشک برگ بر اساس آزمون چند دامنه ای دانکن در جدول (۴-۲) نشان می دهد که بین سه سطح تیمار کود نیتروژن اختلاف معنی داری در سطح احتمال ۵ درصد وجود دارد.
۴-۱-۴-۲- تأثیر فسفر بر وزن خشک برگ
نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفت وزن خشک برگ (جدول ۴-۱) نشان می دهد که عامل فسفر (P) با میانگین ۳۵/۲ در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار شده است از میان ۳ سطح تیمار اعمال شدۀ فسفر(شکل۴-۱۱)، سطح اول P1شامل کود زیستی بارور-۲ به مقدار ۱۰۰ گرم در هکتار به همراه کود شیمیایی فسفات آمونیوم به مقدار ۱۲۵ کیلوگرم در هکتار دارای میانگین ۰۳/۹ است که در گروه a قرار می گیرد وبیشترین میانگین را به خود اختصاص داده است.کمترین میانگین نیز به میزان ۱۶/۸ به تیمار P3 : کود شیمیایی فسفات آمونیوم به مقدار ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار اختصاص دارد که در گروه b قرار گرفته است.
شکل(۴-۱۱) مقایسه میانگین فسفر و تأثیرآن بر وزن خشک برگ
بررسی مقایسه میانگین صفت وزن خشک برگ بر اساس آزمون چند دامنه ای دانکن (جدول ۴-۲) نشان می دهد که بین سطح اول با سطوح دوم و سوم تیمار کود فسفر اختلاف معنی داری در سطح احتمال ۵ درصد وجود دارد.
۴-۱-۴-۳- اثر متقابل نیتروژن و فسفر بر وزن خشک برگ
نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفت وزن خشک برگ (جدول ۴-۱) نشان دهندۀ آن است که این صفت تحت تأثیر اثر متقابل نیتروژن و فسفر نیست چون معنی دار نشده است.
تیمار N1P1 دارای بیشترین میانگین به مقدار ۲۵/۱۱ است که در گروه a قرار گرفته است (شکل ۴-۱۲).در واقع در تیمار ۱ لیتر در هکتار سوپرنیتروپلاس،۲ لیتر در هکتار بارور-۲ و۱۲۵ کیلوگرم در هکتار فسفات آمونیوم بیشترین میانگین و در تیمار N3P3، کود شیمیایی اوره به مقدار ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار و کود شیمیایی فسفات آمونیوم به مقدار ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار کمترین میانگین به میزان ۴۶/۶ حاصل شده است که در گروه f قرار گرفته است.
بهر حال تاثیر متقابل فسفر و ازت برای وزن خشک برگ معنی دار نشده است، بنابراین باید به نتایج اثر مستقل و انفرادی کودها توجه نمائیم. هرچند اختلاف عددی میانگین ها متفاوت بوده و میانگین ها با هم اختلاف دارند.
شکل(۴-۱۲) مقایسه میانگین نیتروژن و فسفر و اثر متقابل آن بر وزن خشک برگ
جدول (۴-۱) تجزیه واریانس صفات مساحت برگ، تعداد برگ، وزن تر برگ، وزن خشک برگ
منابع تغییرات | میانگین مربعات | ||||
درجه آزادی | مساحت برگ | تعداد برگ | وزن تر برگ | وزن خشک برگ | |
تکرار | ۳ | ۴۱/۱ | ۳۲/۱۸۲۴ | ۳/۱۶ | ۴۶/۰ |
نیتروژن | ۲ | ۹۷/۱۳ | ۳۶/۸۱۶۷۴ | ۸۸/۹۹۴ |
نمودار ۴-۵- میزان مشارکت شما در تصمیم گیریهای مربوط به امور روستا ۸۴
نمودار ۴-۶- مشارکت مردم روستا در به ثمر رسیدن طرحهای توسعه روستایی ۸۵
نمودار ۴-۷-میزان تاثیر کارگروهی و آسان شدن کارها ۸۶
نمودار ۴-۸- در انجام کارها باید بادیگران مشورت کرد. ۸۷
نمودار ۴-۹- تصمیم گیری های گروهی بهتر از تصمیم گیری های فردی است. ۸۸
نمودار ۴-۹- مردم روستا همه امور مربوط به روستا را باید از مسئولین طلب کنند ۸۹
نمودار ۴-۸- مردم برای بهتر شدن وضعیت روستا کاره ای نیستند، بلکه این مسئولین هستند که باید کاری انجام دهند. ۹۰
نمودار ۴-۹- طرحها یا پروژه های عمرانی روستا نیاز به همکاری مداوم روستاییان دارند. ۹۱
نمودار ۴-۱۰- میزان اعتقاد به اختصاص دادن بخشی از درآمدتان برای اجرای طرحهای عمرانی روستا ۹۲
نمودار ۴-۱۱- میزان اعتقاد به مشارکت برای پیشبرد طرحهای عمرانی در روستا بدون دریافت دستمزد ۹۳
نمودار ۴-۱۲- در طی سال جاری چند بار با شورای اسلامی روستای محل خود برای امور روستا مشورت کرده اید ۹۴
نمودار ۴-۱۳-میزان تمایل شما به مشارکت، در زمینه ی مالی ۹۵
نمودار ۴-۱۴- میزان استفاده دهیار از نظرات مردم در امور استفاده ۹۶
نمودار ۴-۱۵- میزان مشارکت مردم در سالهای اخیر ۹۷
نمودار ۴-۱۶- مردم تا چه اندازه در برنامه ریزی مشارکتی نقش دارند ۹۸
نمودار ۴-۱۷-مشارکت زنان روستا در فعالیتهای کشاورزی روستا ۱۰۰
نمودار ۴-۱۷- علاقمندی زنان روستایی به فعالیتها ی مختلف ۱۰۱
نمودار ۴-۱۸- مشارکت بیشتر زنان روستا از فعالیتهای صنعتی ۱۰۲
نمودار ۴-۱۹- مشارکت بیشتر زنان روستا در فعالیت های خدماتی ۱۰۳
نمودار ۴-۲۰- تاثیر سطح سواد زنان در توسعه اقتصادی روستا ۱۰۴
نمودار ۴-۲۱- میزان مشارکت زنان در توسعه اقتصادی ۱۰۵
نمودار ۴-۲۱- میزان افزایش فعالیت زنان در فعالیتهای اداری نسبت به گذشته ۱۰۷
نمودار ۴-۲۲- میزان فعالیتهای صنایع دستی زنان نسبت به گذشته ۱۰۸
نمودار ۴-۲۳- میزان فعالیت زنان در فعالیتهای بخش خدماتی نسبت به گذشته ۱۰۹
نمودار ۴-۲۴- میزان مشارکت در فعالیت اقتصادی خانواده ۱۱۱
نمودار ۴-۲۵- میزان تاثیر فعالیت اقتصادی شما در کسب درآمد برای خانواده ۱۱۲
نمودار ۴-۲۶- میزان دوره هایی جهت توان افزایی زنان ۱۱۳
نمودار ۴-۲۷- نقش مدیریت محلی نسبت به آموزش زنان ۱۱۴
نمودار ۴-۲۸- میزان مشارکت روستائیان در برنامه های مدیریتی محلی روستا ۱۱۵
چکیده
زنان به عنوان بخش اعظمی از نیروی انسانی هر کشور می توانند نقش بسیار مهم و موثری در جهت پیشبرد اهداف و سیاستهای برنامه ریزان در زمینه های گوناگون اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایفا نمایند. توجه به توانائی های بالقوه زنان درخصوص ایفای نقش فرهنگ سازی، حفاظتی، احیایی و … در راستای اهداف توسعه پایدار می تواند برای سیاستگزاران این بخش بسیار راهگشا باشد. زنان با دارا بودن نقش مدیریت خانواده انتقال تعالیم اعتقادی و فرهنگی را به عهده دارند، بدیهی است که هر چه سطح آگاهیها و اطلاعات وتوانمندیهای ایشان بیشتر باشد به طبع آن ارتقاء فرهنگ عمومی جامعه بیشتر محقق خواهد شد. در این پژوهش در راستای نقش مدیریت محلی در برنامه ریزی مشارکتی با تاکید بر توان افزایی زنان روستایی خمام اقدام گردیده و هدف اصلی بررسی نقش مدیریت در توان افزایی زنان و بررسی میزان مشارکت زنان در توسعه است .
واژگان کلیدی: مدیریت محلی ، برنامه ریزی مشارکتی ، توان افزایی زنان ، خمام
مقدمه
مشارکت مردم در هر پروژه ای ضامن اجرا و پایداری آن پروژه است و این مسئله توسعه پایدار از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد. مسائل مربوط به روستا و توسعه روستایی با زندگی جوامع محلی آمیخته است و توفیق هر نوع برنامه ای نیازمند مشارکت این جوامع خواهد بود. بنابراین نقش مردم در تصمیم گیری، برنامه ریزی، اجرا، نظارت و ارزشیابی هر برنامه حفاظتی اهمیتی حیاتی دارد. از این رو نظام مدیریتی مناسب برای حفاظت از این عرصه ها، بایستی بر مبنای مدیریتی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی بنا نهاده شود منظور از ایجاد توسعه و نگهداری زیر ساخت های روستایی صرفا تزریق نهاده های سرمایه ای به یک جامعه با تولید سنتی نیست. هدف ایجاد سازو کار ، نهاد ها و مدیریت جدیدی است که در عمل نیازمند مشارکت وسیع روستاییان می باشد برای جلوگیری از رسیدن به این حالت ، مناسب ترین راه ، بهر ه برداری و استفاده از توانهای احاد افراد جامعه روستائیان می باشد که در این بین زنان ودختران به عنوان ۵۰ درصد از جمعیت فعال و پویا در روستاها و مناطق شهری و عشایری می توانند نقش بسزا و تعیین کننده ای را داشته باشند و با برخورداری از اموزشهای لازم
اطلاع رسانی دقیق به آنها میتوان از وجودشان بیشترین بهره را درجهت حفظ و احیاء توسعه بکار برد. در همه فرایند های مدیریت مشارکتی جوامع محلی، مردم به عنوان محور و حتی طراح سیاست های مدیریتی و توسعه ای مطرح می باشند.
بر این اساس توسعه روستایی فرایند افزایش انتخاب مردم، توانمند سازی مردم به منظور تصمیم گیری برای شکل گیری فضای زیست خویش ، افزایش رفاه، خوشبختی، گسترش فرصت ها و ظرفیت بالقوه، توانمند سازی زنان، مردان ، فقرا، دهقانان مستقل و آزاد برای سازماندهی فضای زیست خویش و همچنین توانمند سازی برای انجام کار گروهی است مشارکت شامل دخالت دادن مردم در فرایند تصمیم گیری و اجرای طرح ها ی توسعه و سهیم نمودن آن ها از منافع و مداخله آن ها در ارزیابی این گونه طرح ها است..یکی از روش های ایجاد افزایش و مشارکت و توانمند سازی مردم محلی هدایت آن ها به دست ایجاد گروه ها و تیم های مستقل است تا بتوانند در این قالب از مزایای تشکل ها و قدرت جمعی حاصل از آن برای بهبود وضعیت خود استفاده نماید.
فصل اول
کلیات تحقیق
بیان مسئله
مشارکت از دیرباز یکی از ابزارهای مهم زندگی انسانها در عرصه های ،اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی بوده است.تاریخ سرزمین ما نیز شاهد مشارکت و مدیریت در زمینه های مختلف اجتماعی، اقتصادی،زیست محیطی، دینی ، سیاسی و نظامی بوده که این امر وجود روح همیاری و کارکرد مدیریت جمعی، در قالب سازمانهای عرفی و اجتماعی جوامع محلی را قابل تعمق و تأمل می نماید، مشارکت های روستایی در پیشبرد برنامه ها و فعالیت های اقتصادی اجتماعی یکی از سیاست های محوری توسعه ونظام برنامه ریزی مدرییت روستایی است. بر این اساس،توجه به مشارکت ومدیریت روستایی، میتواند نقش مهمی در پیشرفت نظام مدیریتی کشور وتوسعه پایدار داشته باشد. مشارکت در گذشته نظام توسعه روستایی کشور نیز به صورت های همیاری و کار جمعی وجود داشته است. در روستا و امور روستا زنان نقش پر رنگی دارند. یکی از اقداماتی که در سالهای اخیر توانسته است نقش زنان را پر رنگ نماید ایفای نقش در مدیریت محلی باشد به نظر می رسد مدیریان روستاهای بخش خمام توانسته اند با اجرای برنامه ریزی های منسجم به توان و قابلیتهای زنان بیفزایند بطوریکه در سالهای اخیر در این بخش بسیاری از زنان اقدام به ایجاد کارگاههای تولیدی نموده اند و در این رابطه مدیران محلی نقش مستقیمی داشته اند. ارائه تسهیلات ،صدور پروانه ونظارت و راهنمایی روستائیان به همین جهت در این تحقیق لزوم بررسی این مسئله توسط محقق احساس صدد ومحقق بدنبال بررسی نقش مدیران محلی در برنامه ریزی مشارکتی ونقش آنها در توان افزایی زنان می باشد.
۱-۲-هدف تحقیق
تبیین نقش مدیریت محلی در برنامه ریزی مشارکتی وتوان افزایی زنان روستایی بخش خمام
شناسایی فعالیت های مدیریت محلی در ارتباط با مشارکت وتوان افزایی
بررسی روستاهای بخش خمام از دیدگاه مدیریت مشارکتی
بررسی نقش مدیران در برنامه ریزی مشارکتی
بررسی نقش مدیران در توان افزایی زنان روستایی
۱-۳-فرضیه های تحقیق
مدیریت محلی در افزایش توان زنان در فعالیتها ی اقتصادی زنان نقش دارد
مدیریت محلی در افزایش مشارکت روستائیان در برنامه های توسعه نقش داشته اند
شکل ۳-۳: دستگاه حمام آب مورد استفاده در این آزمایشات |
بافر استخراج حاوی موارد زیر است:
Tris-HCl…..۱۰mM
EDTA……….۲mM
NaCl………۰.۴mM
PH=8
نکته: EDTA مانع فعالیت سایر آنزیمها میگردد. SDS به عنوان یک پاک کننده[۶۰] غشا سلولی را مضمحل میکند. دمای بالا سبب میشود تا SDS غشا سلولی را بهتر شکسته و از هم گسیخته نماید و همچنین به اضمحلالل RNA کمک میکند.
۳- افزودن ۳۰۰ میکرولیتر NaCl 5/4 مولار به نمونهها.
نکته: در استخراج DNA، وجود نمک با غلظت بالا پلیساکاریدها را تهنشین میکند.
۴- ورتکس کردن[۶۱] مجموعه به مدت کوتاه (حدود ۱۵ تا ۳۰ ثانیه).
۵- پانزده دقیقه سانتریفیوژ (شکل۳-۴) در ۱۱۰۰۰ دور و انتقال فاز بالایی به میکروتیوب جدید.
نکته: در این حالت DNA در مایع جمع آوری شده قرار داشته در صورتی که سایر مواد سلولی و پروتئین در مواد تهنشین شده تیوب قبلی باقی ماندهاند.
۶- اضافه کردن کلروفرم (هم حجم مایع) و ده دقیقه سانتریفیوژ در ۳۰۰۰ دور.
۷- جداسازی فاز بالایی و انتقال به میکروتیوب جدید و اضافه کردن اتانول مطلق سرد (دو برابر حجم) و همچنین۱۰۰ میکرولیتر استات سدیم ۳ مولار.
شکل ۳-۴: دستگاه سانتریفیوژ مورد استفاده در این آزمایشات
۸- سر و ته کردن میکروتیوبها برای مشاهده کلاف DNA و سپس قرار دادن میکروتیوبها در فریزر منفی ۲۰ درجه سانتیگراد برای یک شب.
۹- سانتریفیوژ به مدت ۱۰ دقیقه در ۸۰۰۰ دور.
۱۰- شستن پلیت با اتانول ۷۰ درصد.
نکته: اتانول، DNA موجود در مایع را رسوب میدهد زیرا آب در محلول با اتانول پیوند داده و سبب رهایی DNA میشود.
۱۱- سانتریفیوژ به مدت ۲ دقیقه در ۸۰۰۰ دور
۱۲- دور ریزی اتانول و خشک کردن پلیتها در دمای اتاق.
۱۳- اضافه کردن ۵۰ میکرولیتر آب استریل (دوبار تقطیر) به هر کدام از میکروتیوبها.
۳-۳- تعیین کیفیت DNA استخراج شده
۳-۳-۱- الکتروفورز DNA در ژل آگارز ۱ درصد
به منظور بررسی DNAهای استخراج شده، از ژل آگارز با غلظت ۱ درصد استفاده شد. برای تهیه آگارز ۱ درصد به مقدار ۱۲۰ میلیلیتر، ۲/۱ گرم آگارز درون یک ارلن ریخته و به آن ۴/۲ میلیلیتر از بافر x50 TBE اضافه شد، سپس با افزودن ۶/۱۱۷ میلیلیتر آب مقطر محلول تهیه شده را به مدت ۲-۱ دقیقه درون مایکروفر قرار داده و پس از این که محلول شروع به جوشیدن کرد و کاملاً شفاف شد، آن را از مایکروفر بیرون می آوریم. پس از پایین آمدن دمای ژل، ۳ میکرولیتر اتیدیوم بروماید زیر هود به محلول اضافه و پس از یکنواخت کردن، محلول در سینی ژل ۱۲۰ میلیلیتری که قبلاً آماده شده بود ریخته شد. مخزن ژل روی یک سطح تراز قرار داده شد تا ضخامت ژل در همه قسمت ها یکنواخت باشد.
شانهها قبل از اینکه ژل بسته شود درون آن قرار گرفته و پس از بستن ژل، حایلهای ۲ طرف سینی ژل را باز کرده و ژل همراه شانه به آرامی درون تانک الکتروفورز حاوی بافر x1 TBE منتقل شد. پس از چند دقیقه شانه به آرامی بیرون کشیده شد.
برای بارگذاری DNA ژنومی از نسبت ۳ میکرولیتر DNA ژنومی، ۳ میکرولیتر بافر بارگذاری[۶۲] و ۳ میکرولیتر آب مقطر استفاده شد. پس از بارگذاری در دستگاه الکتروفورز افقی (شکل ۳-۹)، جریان ۱۰۰ ولت به مدت ۱ ساعت برقرارگردید و زمانی که رنگ پایین به حدود ۲ سانتیمتر پایین ژل رسید، جریان الکتریسته قطع شد. پس از اتمام الکتروفورز با مشاهده نوارها در زیر نور ماوراء بنفش غلظت DNA نمونهها با DNA استاندارد ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ نانوگرم، مقایسه شد و کیفیت DNA با مشاهده شکل نوارها مشخص شد (شکل۳-۵). برای مشاهده و عکسبرداری DNA از دستگاه Bio DOC Analyzer (شکل ۳-۱۰) استفاده شد.
شکل ۳-۵: بررسی کیفیت DNA استخراج شده ژنومی روی ژل آگارز ۱ درصد |
۳-۳-۲- بررسی غلظت DNA استخراج شده
برای تعیین مقدار DNA کل (کمی) نیز از دستگاه نانودراپ اسپکتروفوتومتر (شکل ۳-۶) استفاده شد. مقدارDNA بر حسب نانوگرم در میکرولیتر تعیین گردید. نمونههای با نسبت جذب نوری ۲۸۰-۲۶۰ بین ۸/۱ تا ۲ به دلیل خلوص بالا و آلودگی پایین مورد استفاده قرار گرفت.
شکل ۳-۶: دستگاه نانودراپ اسپکتروفوتومتر مورد استفاده در تعیین غلظت DNA
۳-۳-۳- رقیق سازی DNA استخراجی برای دستیابی به غلظت ng/µl25
نمونههای با غلظت مناسب برای رقیق سازی انتخاب شده و با بهره گرفتن از فرمول زیر میزان ۵۰ میکرولیتر DNA با غلظت ng/µl 25 بدست آمد. Ng/µl 25× ۵۰= X × غلظت خوانده شده
۳-۴- واکنش زنجیرهای پلیمراز
در این مطالعه از آغازگرهای[۶۳] زیر استفاده شد:
P1: AGAGAGAGAGAGAGAGT
P2: GAGAGAGAGAGAGAGAC
P3: ACACACACACACACACG
P4: ACACACACACACACACYT
P5: GAGAGAGAGAGAGAGAA
در مورد پیدایش تاریخى تشیع و مؤسس آن نظرات گوناگونى از سوى موّرخین ارائه شده که به عمده آنها اشاره مىگردد:
الف ـ نظریه پیدایش تشیع در زمان پیامبر(ص)
شیعه امامیه ( علامه مجلسی ، محقق کرکی ، میرداماد و … ) معتقد است که بذر اولیه تشیع را خداوند در قرآن بیان کرده و پیامبر اکرم(ص) در طول دوران رسالتشان آنرا آبیارى نمودهاند ، بنابر این تشیع در زمان حضور نبى گرامى اسلام به ثمر نشسته و به همین جهت عده ای در زمان پیامبر به آن معروف بودهاند مانند : سلمان فارسی،ابوذر غفاری ، مقداد بن الأسود و… .این گروه ، خدا و رسول او را مؤسس مکتب تشیّع مىدانند [۲۷].
ب ـ نظریه پیدایش تشیع در سقیفه
بعضى از تاریخ نگاران اهل سنّت معتقدند: هنگامى که در سقیفه عدّهاى ـ به تبع نصّ ـ دنبال على(ع) رفتند و بقیه… تشیع به وجود آمد. ابن خلدون ، http://www.al-shia.com/html/far/3shia/shenakht/movarekhin.htmدکتر حسن ابراهیم حسن، احمد امین مصرى و محمّد عبدالله عنان از نویسندگان اهل سنت و شرق شناس معروف، گلدزیهر این نظریه را پذیرفته اند. [۲۸]
ج ـ نظریه پیدایش آن در زمان کشته شدن خلیفه سوم
برخى دیگر از تاریخ نگاران عقیده دارند که به هنگام حمله مردم به خانه خلیفه سوم ـ ۲۵ سال پس از پیامبر(ص)ـ و کشتن او تشیّع شکل گرفت و ظاهر شد. از میان اهل سنت ابن حزم اندلسی و دکتر على سامى النشار و از بین شرق شناسان ولهوزن چنین نگرشى دارند. [۲۹]
د ـ نظریه پیدایش آن پس از شهادت حسین بن على (ع)
دکتر کامل مصطفى شبیبى، معتقد است که تشیع پس از شهادت حسین بن على(ع) ظاهر گشت[۳۰].
هـ ـ نظریه پیدایش آن از میان افکار زرتشتیان
برخى معتقدند که فکر و ایده تشیع برخاسته از افکار زرتشتیان ایرانى است که به پایتخت اسلام نفوذ کرده است. از میان شرق شناسان، دوزى، فان فلوتن و براون و از میان اهل سنت، احمد امین و احمد عطیه الله چنین نظریهاى را ابراز کردهاند. [۳۱]
و ـ نظریه تشیع محصول فکرى عبدالله بن سبا
از کسانى که مکتب شیعه را از ساختههاى فکرى «عبدالله بن سبا» مى دانند، مى توان به دکتر على سامى النشار، سید محمد رشید رضا، شیخ محمد ابو زهره و ابوالحسین ملطى اشاره کرد. [۳۲]
با توجه به مطالب بیان شده و تحقیقات انجام شده در این رابطه ( کتاب الغدیر ـ علامه امینی ، کتاب بحارالانوار - علامه مجلسی و … ) نظریه پیدایش تشیع در زمان پیامبر بیشتر به صحت نزدیک می باشد.
۲ ) تشیع در ایران
با یک نگاه مختصر به تاریخ گذشته ایران معلوم خواهد شد که نفوذ تشیع در ایران به صورت تدریجى تا قرنها با کندى صورت گرفته است. با نگرشى به حوادث و وقایعى که در ارتباط با رشد «گرایشات شیعى» است، مى توان به سیر تدریجى نفوذ تشیع در ایران، چند مرحله را در نظر گرفت:
مرحله اول ، موالى ایران در عراق ( نقشه شماره ۱ )
مرحله دوم ، نفوذ تشیع در بعضى از مناطق مرکزى ایران همچون قم
مرحله سوم ، توسعه گرایشات شیعى با روى کار آمدن بنى عباس
مرحله چهارم ، فتح طبرستان به دست علویان
مرحله پنجم ، برپائى حکومت آل بویه ( نقشه شماره ۲ )
مرحله ششم ، پس از حملات مغولها ( نقشه شماره ۳ )
مرحله هفتم ، روى کار آمدن دولت صفویه ( نقشه شماره ۴ )
فصل دوم : تعامل تشیع و مذاهب دیگر
۱ ) وحدت گرایی اسلامی در اندیشه شیعه
دین اسلام با تنوع پذیرى بسیار و برخوردارى از جاذبههاى انسانى و جهانى، و نه صرفاً قومى و نژادى زمینه مناسبى براى ایجاد همگرایى در میان پیروان خویش دارد. بنابراین، هرچند این دین نیز به طور طبیعى، شاهد تقسیمات و تفرقههاى بسیار بوده است، همواره عناصر هم گرایى را در خویش حفظ کرده است.
عوامل مانع در فرایند وحدت جامعه اسلامی را می توان به این گونه برشمرد :
رویکردهاى کاهنده وحدت اسلامى به وحدت طایفهاى و مذهبى ،که نمود روشن آن در گرایشهاى افراطى سلفىگرى در میان اهل سنت ، و غلو شیعىگرى در جوامع بسته شیعى و برخى عوام شیعى به چشم مى خورد.
در این میان، سه گونه مختلف از جریان هاى وحدت گرایانه در تاریخ جهان اسلام قابل شناسایى است:
ـ نگاه تاکتیکى و سیاسى به مقوله وحدت[۳۳]
ـ رویکرد عقیدتى و مبتنى بر پایه هاى کلامى
ـ بینش عرفانى به دین و مذهب
قبل از هجوم مغول ، قم، کاشان، کرج، سارى، نیشابور، سبزوار و ورامین در اختیار شیعیان، و قزوین اصفهان، همدان، گلپایگان و خوزستان در اختیار اهل سنت قرار داشت. مقدسی نیز در احسن التقاسیم از تعدد و تشتت مذاهب و فرق، در شهرهاى ایران خبر داده است.
در چنین فضایى و با توجه به روابط خشونت آمیز دیرین میان اهل سنت و شیعیان، به طور طبیعى احساس نیاز به رفع تخاصم را درمیان عقلا پدید مىآورد. بر همین اساس، حکومت ها به رغم تعصب مذهبى به اقتضاى سیاست حکومت دارى،از استمرار این روند ناخشنود بودندو شواهدى تاریخى بر تمایلآنان به ایجاد نوعى همگرایى اسلامى وجود دارد.[۳۴]
وضعیت بد شیعیان در دورههاى پیشین ، درکنار تشدید اختلافات و نزاعهاى قومى و ایجاد نوعى شکاف عمیق اجتماعى، نهضت عقل گرایانه شیعه را به تقویت جریان اعتدالى فراخواند و تا اندارهاى با موج احساس نیاز شدید گروههاى مذهبى به انتساب فراگیر به گذشته، در قالب کنفدراسیون اهل سنت و جماعت، همراه ساخته بود. [۳۵]
شیعیان در این دوره، پس از گذار از مراحل مختلف تاریخى و در پى افول جریان اعتزال و در نتیجه فروپاشى ائتلاف شیعه ـ معتزله که بالاترین حد شکوفایى خویش را در دوره دیلمیان شاهد بود، گویا به دنبال تشکیل جبهه گستردهتر و نیرومندترى در برابر مخالفان بودند. از این رو، آنان از یک سو در اندیشه همگرایى با عموم فرق معتدل اسلامى بودند و از سوى دیگر، تلاش مىکردند گرایشهاى افراطى را در میان خویش و اهل سنت کنار زنند.
مهمترین شاخصه های دیدگاه وحدت گرایانه شیعه را می توان به این صورت برشمرد :
الف. نهى و پرهیز از خشونت مذهبى
ب. ایجاد جبهه مشترک با دیگر مذاهب اسلامى و پذیرش نوعى تکثر گرایى مذهبى بر اساس اصول مشترک عدل و توحید و دوستى اهل بیت( ع )
ج. احترام به صحابه و خلفا و پرهیز از لعن و ناسزا گفتن به آنان
د. نقد یا توجیه روایات و معتقدات اختلاف بر انگیز شیعه
هـ . نقد غلو شیعى
نتیجه گیری :
بدین ترتیب پس از بررسی مطالب ذکر شده چند مورد مشخص میگردد :
۱ . دیدگاه شیعیان نسبت به حاکمان اهل سنت در دوران پیش از حکومت صفوی به صورت عام منفی نبوده است. [۳۶]
۲ . صفویان تغییر نگرشی از اهل سنت به تشیع داشته و با این وجود هنگام گرایش آنان به اهل سنت توسط شیعیان مورد حمایت قرار گرفتند.
۳ . با در نظر گرفتن مفهوم ایران در آن روزگار با سرزمین کنونی ( از لحاظ مساحت و جایگاه ) حکومتی را نمیتوان یافت که بر تمام آن قسمت حاکم بوده باشد (ایلخانان از اقوام مغول بوده اند و در این اصل کلی نمی گنجند) .
در پایان به عنوان برداشتی کلی از مسائل ذکر شده این گونه میتوان بیان کرد :